Komunikaty

W dniu 5 sierpnia 2025r. NSA rozpoznał pierwszych 12 spraw (z ponad 120 dotychczas zarejestrowanych w Wydziale I Izby Finansowej, dotyczących analogicznych przypadków), w których organ odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego w związku z otrzymaniem przez podatnika faktury korygującej z rabatem cenowym, który – w ocenie spółki – miał wpływ na podstawę opodatkowania.

W sprawach tych spółka złożyła deklarację podatkową w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, po czym zapłaciła podatek akcyzowy wykazany w deklaracji. Następnie spółka złożyła korektę deklaracji oraz wniosła o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym wskazując, że po złożeniu pierwotnej deklaracji podatkowej sprzedawca pojazdu wystawił na jej rzecz faktury korygujące, zmniejszające wartość samochodu, co zdaniem spółki spowodowało zmniejszenie podstawy opodatkowania w podatku akcyzowym, a w konsekwencji – powstanie nadpłaty akcyzy. W odpowiedzi na wezwanie organu wyjaśniono, że powodem wystawienia faktur korygujących jest rabat z tytułu spełnienia warunków sprzedaży, określonych przez producenta w polityce marżowej.

Sąd pierwszej instancji, uwzględniając wywiedzioną przez spółkę skargę, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Wyjaśnił, że rabat cenowy wynikający z faktury korygującej może mieć wpływ na ustalenie podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym, nawet jeżeli rabat ten został wypłacony po nabyciu i wewnatrzwspólnotowym przemieszczeniu samochodu osobowego, pod warunkiem, że jego udzielenie wynika z umowy lub zespołu umów zawartych między spółką a sprzedawcą. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organy podatkowe nie ustaliły jednak, jaki jest stan faktyczny sprawy, albowiem kierowały się błędnym przekonaniem, że w żadnym wypadku rabat cenowy, stanowiący podstawę do wystawienia faktury korygującej przez sprzedawcę, nie zmniejsza podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym transakcji spółki.

Oddalając skargę kasacyjną organu Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności zwrócił uwagę, że w sprawie wadliwie pominięto wyjaśnienia podatnika, z których wynikało, że już w momencie deklarowania podstawy opodatkowania było oczywiste, iż ostateczna „kwota, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić” – determinująca podstawę opodatkowania zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym – uzależniona będzie od ziszczenia się warunku przyszłego i niepewnego, tj. udzielenia rabatu będącego konsekwencją spełnienia przez spółkę warunków sprzedaży wynikających z polityki marżowej producenta. Spółka wskazała bowiem, że w takim modelu, na moment powstania obowiązku podatkowego, deklaruje ona prawidłowo wyższą wartość, od której uiszcza należny podatek, z uwagi na niepewność co do ziszczenia się warunku uprawniającego do rabatu. Dopiero po spełnieniu warunków i otrzymaniu od producenta stosownej korekty dokumentującej obniżkę ceny, podatnik występuje o stwierdzenie i zwrot nadpłaty podatku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, o ile prawidłowa ocena dowodów dokonana przez organ wykaże, że przesłanka udzielenia rabatu została określona przez strony transakcji przed powstaniem obowiązku podatkowego, choć ziściła się dopiero po jego powstaniu, zmiana ceny spowodowana ziszczeniem się – już po powstaniu obowiązku podatkowego – warunków przewidzianych przed jego zaistnieniem (np. w wyniku realizacji uprawnień z tytułu rękojmi, gwarancji lub w związku z udzieleniem rabatu) może prowadzić do zmiany podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym.

Po spełnieniu wskazanych wyżej warunków – tj. wykazaniu przez podatnika istnienia podstawy kontraktowej (np. udzielenie rabatu) lub ustawowej (np. z tytułu rękojmi lub gwarancji) do zmiany ceny wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego – korekta dokonana po dniu powstania obowiązku podatkowego może skutkować powstaniem nadpłaty, rozumianej jako kwota nadpłaconego podatku w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, powstała z dniem złożenia korekty deklaracji zgodnie z art. 73 § 2 pkt 2 tej ustawy.

Link do orzeczenia