Komunikaty

Sprawa dotyczyła wpisania w dowodzie osobistym dwóch osób tej samej płci, jako rodziców posiadacza dokumentu. W pierwszej kolejności właściwy miejscowo wojewoda, po rozpoznaniu wniosku rodzica (skarżącej), odmówił wydania osobie małoletniej dowodu osobistego.  Przesłanką odmowy było stwierdzenie, że obowiązujące w polskim porządku prawnym przepisy uniemożliwiają wpisanie w dowodzie osobistym dwóch osób tej samej płci, jako rodziców. Następnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność decyzji wojewody. W ocenie Ministra, właściwa ochrona praw dziecka będącego obywatelem Polski powoduje, że powinno mieć ono możliwość otrzymania dowodu osobistego, który jest ważnym dokumentem z punktu widzenia korzystania z szeregu praw obywatelskich. Przepisy prawa nie zawierają wyłączenia w zakresie uprawnienia do otrzymania dowodu osobistego przez obywatela polskiego z uwagi na to, że w zagranicznym akcie stanu cywilnego zamiast ojca małoletniego wskazano, obok matki, inną kobietę. Minister zaznaczył przy tym, że w tej sytuacji dane ojca powinny pozostać niewypełnione. Ta okoliczność była kwestionowana przez skarżącą w toku postępowania przed WSA w Krakowie (który oddalił skargę) oraz przed NSA.

NSA orzekł, że w świetle art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm ) ochronie prawnej podlegają także rodziny tworzone przez pary tej samej płci. Jednak przedmiotem tej sprawy nie jest ochrona rodziny, ale czynność materialnotechniczna, jaką jest wydanie dowodu osobistego małoletniej, który to dokument nie kreuje więzi rodzinnych, lecz jedynie stanowi instrument do wykazania tożsamości, obywatelstwa polskiego oraz służy jako dokument podróży. Kluczowe dla statusu małoletniej jest uwidocznienie danych jej matek w krajowych aktach stanu cywilnego. Dowód osobisty ma natomiast charakter wtórny i nie kreuje więzi filiacyjnych. Jest niezbędny w realizacji wielu praw, w tym prawa przemieszczania się, ale niezależnie od informacji w nim zamieszczonych w zakresie imion rodziców, odpowiednie połączenie z innymi dokumentami, umożliwi posługiwanie się nim. Zostanie wykazana tożsamość małoletniej, a także przede wszystkim jej obywatelstwo. Funkcję swą zatem, w takiej warstwie treściowej, dokument ten zrealizuje.

Link do orzeczenia